ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ (Γ ΝΗΣΤΕΙΩΝ)
Ἑβρ. δ´, 14- ε´, 6:
----------------------------------------------------------------
«14 Ἔχοντες οὖν ἀρχιερέα μέγαν διεληλυθότα τοὺς οὐρανούς, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ, κρατῶμεν τῆς ὁμολογίας.
15 οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμπαθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν, πεπειρασμένον δὲ κατὰ πάντα καθ᾽ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας.
16 προσερχώμεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεον καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν.
- 1 Πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς ἐξ ἀνθρώπων λαμβανόμενος ὑπὲρ ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὸς τὸν Θεόν, ἵνα προσφέρῃ δῶρά τε καὶ θυσίας ὑπὲρ ἁμαρτιῶν,
2 μετριοπαθεῖν δυνάμενος τοῖς ἀγνοοῦσι καὶ πλανωμένοις, ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περίκειται ἀσθένειαν·
3 καὶ διὰ ταύτην ὀφείλει, καθὼς περὶ τοῦ λαοῦ, οὕτω καὶ περὶ ἑαυτοῦ προσφέρειν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν.
4 καὶ οὐχ ἑαυτῷ τις λαμβάνει τὴν τιμήν, ἀλλὰ καλούμενος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, καθάπερ καὶ Ἀαρών.
5 οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς οὐχ ἑαυτὸν ἐδόξασε γενηθῆναι ἀρχιερέα, ἀλλ᾽ ὁ λαλήσας πρὸς αὐτόν· υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε·
6 καθὼς
καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει· σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν
αἰῶνα κατὰ τὴν
τάξιν Μελχισεδέκ».
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Η περικοπή από την Προς Εβραίους Επιστολή (δ´ 14 – ε´ 6) αποτελεί ένα από τα θεολογικά θεμέλια της Χριστολογίας, καθώς παρουσιάζει τον Ιησού Χριστό ως τον Μέγα Αρχιερέα. Ο ιερός συγγραφέας αναπτύσσει μια συγκριτική ανάλυση μεταξύ της παλαιοδιαθηκικής ιεροσύνης και της καινής, αιώνιας αρχιερωσύνης του Χριστού, εστιάζοντας σε τρεις κεντρικούς άξονες: την ανθρώπινη φύση, τη θεϊκή κλήση και τη σωτηριολογική μεσιτεία.
1. Η Ανθρώπινη Συμπάθεια και το Αναμάρτητο
Το κείμενο ξεκινά με μια ισχυρή προτροπή: «κρατῶμεν τῆς ὁμολογίας». Η πίστη μας δεν βασίζεται σε μια απρόσωπη δύναμη, αλλά σε ένα πρόσωπο που «διεληλυθότα τοὺς οὐρανούς». Η μοναδικότητα του Χριστού έγκειται στο ότι, αν και είναι ο Υιός του Θεού, δεν είναι απόμακρος.
Η Συμπάθεια: Ο Χριστός είναι ο Αρχιερέας που μπορεί να «συμπαθήσει ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν». Η λέξη «συμπαθώ» εδώ έχει την κυριολεκτική έννοια του «υποφέρω μαζί με κάποιον».
Ο Πειρασμός: Έχει δοκιμαστεί σε όλα («πεπειρασμένον κατὰ πάντα»), γεγονός που τον καθιστά απόλυτα οικείο με την ανθρώπινη κατάσταση.
Η Διαφορά: Η ειδοποιός διαφορά είναι το «χωρὶς ἁμαρτίας». Ενώ μετέχει πλήρως στην ανθρώπινη φύση, παραμένει αλώβητος από την αμαρτία, γεγονός που του επιτρέπει να είναι ο τέλειος μεσίτης και όχι ένας ακόμη άνθρωπος που χρήζει σωτηρίας.
2. Ο Θρόνος της Χάριτος
Η θεολογική συνέπεια της αρχιερωσύνης του Χριστού είναι η παρρησία (θάρρος, ελευθερία λόγου) του πιστού. Ο θρόνος του Θεού, που στην Παλαιά Διαθήκη προκαλούσε τρόμο και ήταν απροσπέλαστος (Άγια των Αγίων), μεταβάλλεται σε «θρόνο χάριτος». Ο πιστός καλείται να πλησιάσει όχι για να κριθεί, αλλά για να λάβει «ἔλεον καὶ χάριν» την κατάλληλη στιγμή (εὔκαιρον βοήθειαν).
3. Η Θεσμική Ιεροσύνη vs. Η Αιώνια Αρχιερωσύνη
Στο δεύτερο μέρος (κεφ. ε´), ο συγγραφέας ορίζει τα χαρακτηριστικά του αρχιερέα:
Ανθρώπινη προέλευση: Λαμβάνεται «ἐξ ἀνθρώπων» για να προσφέρει θυσίες.
Μετριοπάθεια: Λόγω της δικής του ασθένειας, ο ανθρώπινος ιερέας οφείλει να δείχνει κατανόηση στους πλανωμένους και να προσφέρει θυσίες και για τις δικές του αμαρτίες.
Θεία Κλήση: Η ιεροσύνη δεν είναι αυτοχειροτόνητο αξίωμα ή προσωπική φιλοδοξία («οὐχ ἑαυτῷ τις λαμβάνει τὴν τιμήν»), αλλά κλήση από τον Θεό, όπως συνέβη με τον Ααρών.
4. Η Τάξη Μελχισεδέκ
Ο Χριστός εκπληρώνει αυτές τις προϋποθέσεις με τρόπο υπέρτερο. Δεν δόξασε ο ίδιος τον εαυτό του, αλλά ο Πατήρ τον έχρισε Αρχιερέα μέσω της Υιοθεσίας («Υἱός μου εἶ σύ»). Η αναφορά στην «τάξιν Μελχισεδέκ» είναι κομβική:
Δηλώνει μια ιεροσύνη που δεν βασίζεται στην κληρονομικότητα (όπως η Λευιτική), αλλά είναι αιώνια και πνευματική.
Ο Μελχισεδέκ, ως πρόσωπο της Γένεσης χωρίς καταγεγραμμένη αρχή και τέλος, προτυπώνει τον Χριστό που είναι ο αιώνιος Ιερέας, ο οποίος δεν προσφέρει ζώα, αλλά τον Ίδιο Του τον Εαυτό.
Σύνοψη
Ο θεολογικός πυρήνας του κειμένου είναι η συγκατάβαση του Θεού. Ο Χριστός γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ θείου και ανθρωπίνου. Είναι ο Αρχιερέας που είναι ταυτόχρονα Θύτης και Θύμα, ο Οποίος έχοντας νικήσει τον θάνατο και την αμαρτία, παραμένει αιώνια μεσίτης, προσφέροντας στον άνθρωπο τη δυνατότητα της άμεσης κοινωνίας με την πηγή της Ζωής.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου