ΤΟ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ Δ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (Εβρ. στ', 13-20)

 

Αποστολικό Ανάγνωσμα: Ἑβρ. στ´, 13-20: «13 Τῷ γὰρ Ἀβραὰμ ἐπαγγειλάμενος ὁ Θεός, ἐπεὶ κατ᾽ οὐδενὸς εἶχε μείζονος ὀμόσαι, ὤμοσε καθ᾽ ἑαυτοῦ 14 λέγων· ἦ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε καὶ πληθύνων πληθυνῶ σε· 15 καὶ οὕτω μακροθυμήσας ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας· 16 ἄνθρωποι μὲν κατὰ τοῦ μείζονος ὀμνύουσι, καὶ πάσης αὐτοῖς ἀντιλογίας πέρας εἰς βεβαίωσιν ὁ ὅρκος· 17 ἐν ᾧ περισσότερον βουλόμενος ὁ Θεὸς ἐπιδεῖξαι τοῖς κληρονόμοις τῆς ἐπαγγελίας τὸ ἀμετάθετον τῆς βουλῆς αὐτοῦ, ἐμεσίτευσεν ὅρκῳ, 18 ἵνα διὰ δύο πραγμάτων ἀμεταθέτων, ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι Θεόν, ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος· 19 ἣν ὡς ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῆ τε καὶ βεβαίαν καὶ εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος, 20 ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθεν Ἰησοῦς, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἀρχιερεὺς γενόμενος εἰς τὸν αἰῶνα».

 

 

Νεοελληνική Απόδοση (Μετάφραση)

«13 Όταν ο Θεός έδωσε την υπόσχεση στον Αβραάμ, επειδή δεν είχε κανέναν ανώτερο για να ορκιστεί, ορκίστηκε στον εαυτό Του,

14 λέγοντας: "Σου υπόσχομαι ότι θα σε ευλογήσω πλουσιοπάροχα και θα πληθύνω τους απογόνους σου".

15 Και έτσι ο Αβραάμ, αφού περίμενε με υπομονή, αξιώθηκε να δει την εκπλήρωση της υπόσχεσης.

16 Οι άνθρωποι βέβαια ορκίζονται σε κάποιον ανώτερο, και ο όρκος αποτελεί γι' αυτούς την εγγύηση που βάζει τέλος σε κάθε αμφισβήτηση.

17 Έτσι και ο Θεός, επειδή ήθελε να δείξει ακόμα πιο καθαρά στους κληρονόμους της υπόσχεσης ότι η απόφασή Του είναι αμετάκλητη, εγγυήθηκε γι' αυτήν με όρκο.

18 Το έκανε αυτό ώστε, μέσα από δύο πράγματα αμετάβλητα (την υπόσχεση και τον όρκο), για τα οποία είναι αδύνατο να πει ψέματα ο Θεός, να έχουμε ισχυρή ενθάρρυνση εμείς που καταφύγαμε σ' Αυτόν, ώστε να κρατηθούμε γερά από την ελπίδα που βρίσκεται μπροστά μας.

19 Αυτή την ελπίδα την έχουμε σαν άγκυρα της ψυχής, ασφαλή και βέβαιη, η οποία εισέρχεται στο εσωτερικό μέρος του καταπετάσματος (στα Άγια των Αγίων).

 20 Εκεί που μπήκε πριν από εμάς για χάρη μας ο Ιησούς, αφού έγινε αρχιερέας παντοτινός, σύμφωνα με την τάξη του Μελχισεδέκ».

Ερμηνευτικός Σχολιασμός (Εβρ. στ', 13-20)

Α. Η Υπομονή του Αβραάμ (Στ. 13-15)

Ο Απόστολος Παύλος χρησιμοποιεί το ιστορικό παράδειγμα του Αβραάμ για να διδάξει ότι η πίστη δεν είναι μια στιγμιαία συναισθηματική έξαρση, αλλά «μακροθυμία» — μια επίμονη και καρτερική αναμονή. Ο Αβραάμ δεν έλαβε αμέσως την εκπλήρωση της υπόσχεσης· πέρασε από δοκιμασίες και περίμενε δεκαετίες. Η αναφορά στον όρκο του Θεού έχει ιδιαίτερη σημασία: επειδή δεν υπάρχει ανώτερη δύναμη από τον Θεό, Εκείνος εγγυάται τη δέσμευσή Του με το ίδιο Του το Είναι. Αυτό τονίζει ότι η θεϊκή υπόσχεση παραμένει αλώβητη από τις μεταβολές της ανθρώπινης ιστορίας.

Β. Τα Δύο «Αμετάθετα Πράγματα» (Στ. 16-18)

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της θεϊκής εγγύησης, χρησιμοποιείται μια νομική εικόνα της εποχής. Ο Απόστολος παρουσιάζει δύο ακλόνητα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η χριστιανική πίστη: Τον λόγο που εξήλθε από το στόμα του Θεού (Υποόσχεση-Επαγγελία) και την επίσημη διαβεβαίωση αυτού του λόγου. (Όρκος)

Εφόσον ο Θεός είναι η Αυτοαλήθεια, είναι φύσει αδύνατο να πεί ψέμματα. Αυτή η διπλή βεβαιότητα προσφέρει στον πιστό «ισχυράν παράκλησιν» (δυνατή ενθάρρυνση και παρηγοριά), λειτουργώντας ως πνευματικό καταφύγιο σε περιόδους αμφιβολίας ή θλίψης. Το έκανε αυτό ώστε, μέσα από δύο πράγματα αμετάβλητα (την υπόσχεση και τον όρκο), για τα οποία είναι αδύνατο να πει ψέματα ο Θεός, να έχουμε ισχυρή ενθάρρυνση εμείς που καταφύγαμε σ' Αυτόν, ώστε να κρατηθούμε γερά από την ελπίδα που βρίσκεται μπροστά μας.

 

3.  Η Ελπίδα ως Άγκυρα της Ψυχής (Εβρ. στ΄, 19-20)

Η παρομοίωση της ελπίδας με άγκυρα αποτελεί μία από τις πιο δυνατές και παρήγορες εικόνες της χριστιανικής γραμματείας. Ενώ στον αρχαίο κόσμο η άγκυρα ήταν ήδη σύμβολο ασφάλειας για τους ναυτικούς, ο Απόστολος Παύλος της προσδίδει μια εντελώς νέα, ανατρεπτική διάσταση, μετατρέποντάς την από ένα εργαλείο επιβίωσης σε ένα μέσο ένωσης με το Θείο. Στη φυσική ναυσιπλοΐα, η άγκυρα ρίχνεται στον σκοτεινό και άγνωστο βυθό της θάλασσας για να κρατήσει το πλοίο σταθερό απέναντι στους ανέμους και τα ρεύματα. Η «άγκυρα της ψυχής» όμως, λειτουργεί με τρόπο παράδοξο και αντίστροφο:Δεν ρίχνεται προς τα κάτω, αλλά προς τα πάνω, στον ουρανό. Δεν βυθίζεται στη λάσπη του βυθού, αλλά «εισέρχεται στο εσωτερικό του καταπετάσματος», δηλαδή διαπερνά τα όρια του κτιστού κόσμου και αγκιστρώνεται μέσα στην ίδια τη δόξα και την παρουσία του Θεού.

Ο Απόστολος χαρακτηρίζει αυτή την ελπίδα με δύο συγκεκριμένα επίθετα που θεμελιώνουν την ψυχική ηρεμία του πιστού:

• Ασφαλής: Διότι το «σχοινί» που τη συνδέει με εμάς —η ζωντανή πίστη— έχει κατασκευαστεί από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και δεν κόβεται από τις θλίψεις, τους διωγμούς ή τις τρικυμίες του κόσμου.
• Βεβαία: Διότι το σημείο στο οποίο έχει «σταθεροποιηθεί» δεν είναι η μεταβαλλόμενη και εύθραυστη γη, αλλά ο αιώνιος, άτρεπτος και αληθινός Θεός.

Η ελπίδα αυτή δεν είναι μια αφηρημένη αισιοδοξία ή μια απλή επιθυμία. Είναι ένα πρόσωπο: ο ίδιος ο Χριστός. «Όπου πρόδρομος υπέρ ημών εισήλθεν Ιησούς» (στ. 20).

«Η ελπίδα είναι ο πλούτος των ακτημόνων και η διάλυση της λύπης», γράφει ο Άγιος Ιωάννης, επιβεβαιώνοντας τον Παύλο ότι η ελπίδα αυτή είναι όντως «ασφαλής και βεβαία». Είναι ακλόνητη επειδή ο Χριστός έχει ήδη εισέλθει στον Ουρανό ως άνθρωπος, έχοντας νικήσει τον θάνατο. Ο Χριστός εισήλθε εκεί πρώτος, όχι μόνο ως Θεός αλλά και ως άνθρωπος, ανοίγοντας τον δρόμο για εμάς. Η αρχιερωσύνη Του «κατά την τάξιν Μελχισεδέκ» υποδηλώνει μια ιερωσύνη αιώνια, παγκόσμια και πνευματική, που δεν περιορίζεται από τους νόμους της ανθρώπινης κληρονομικότητας.