EK TOY AMBΩΝΟΣ

  ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΗΝΑ Αὐτογνωσία, ἡ μεγαλύτερη καί ἀνώτερη τέχνη καί ἀρετή. Ἅγνοια, ἡ φοβερότερη καί καταστρεπτικότερη κακία τῆς ψυχῆς. Ἐπιτρεπτό εἶναι καί ἀσυγκρίτως ἀνώτερο ἀπό τήν ὁποιαδήποτε φιλοσοφία τῶν ἀνθρώπων νά γνωρίζουμε, σεβαστή γερόντισσα, ποιά θέση ἔχει ὁ ἄνθρωπος κοντά στόν Θεό. «Πρόσεχε τόν ἑαυτό σου», λέγει ὁ Μωϋσής [1] . «Ἐάν ἀνεβῆ στό νοῦ σου, πνεῦμα τοῦ ἐξουσιαστῆ(Σατανᾶ), μήν ἀφήσεις τόν τόπο σου» [2] . Παρουσιάσου μέ ταπείνωση «μπροστά σ’Ἐκεῖνον πού ἐρευνᾶ τίς καρδιές καί τά νεφρά» [3] . Σήμερα, ἀκούσαμε ἀδελφοί μου στήν Εὐαγγελική περικοπή, ἀνέβησαν δύο ἄνθρωποι στό ναό, κοντά στό Θεό νά προσευχηθοῦν· ὁ ἕνας Φαρισαῖος καί ὁ ἕτερος Τελώνης. Ἐντούτοις, ἡ στάσις, τό ἦθος καί τό εἶδος τῆς προσευχῆς τῶν δύο, ἦταν ἐκ διαμέτρου, ἀντίθετα. Ἐπιτηδευμένη ἡ στάσις, περίβλεπτη ἡ θέσις, ὑψηλόφρον καί ἀταπείνωτον τό φρόνημα τοῦ Φαρισαίου. Ὀλισθηρός ὁ δρόμος του· τό διακύβευμα μεγάλο. Προσηύχετο πρός τόν ἑαυτό του καί ὄχι πρός τόν Θεόν· ἐπειδή ἀκριβῶς ἐγίνετο...

Μη προσευξώμεθα φαρισαϊκώς, αδελφοί· ο γαρ υψών εαυτόν ταπεινωθήσεται, ταπεινωθώμεν εναντίον του Θεού, τελωνικώς δια νηστείας κράζοντες· Ιλάσθητι ημίν ο Θεός, τοις αμαρτωλοίς. Παντοκράτορ Κύριε, οίδα, πόσα δύνανται τα δάκρυα· Εζεκίαν γαρ εκ των πυλών του θανάτου ανήγαγον, την αμαρτωλόν εκ των χρονίων πταισμάτων ερρύσαντο, τον δε Τελώνην, υπέρ τον Φαρισαίον εδικαίωσαν, και δέομαι, συν αυτοίς αριθμήσας, ελέησόν με. Βεβαρημένων των οφθαλμών μου εκ των ανομιών μου, ου δύναμαι ατενίσαι, και ιδείν τον αιθέρα του ουρανού, αλλά δέξαι με ως τον Τελώνην, μετανοούντα Σωτήρ, και ελέησόν με. Το περιεχόμενον της παραβολής του Τελώνου και του Φαρισαίου αποτελεί κάτι σαν προγύμνασμα και προετοιμασία, γι’ αυτούς που θέλουν να πλησιάσουν την ιερά ταπείνωση, που περιέχεται σε όλες τις αρετές, επάνω στις οποίες στηρίζεται πράγματι η Βασιλεία των ουρανών, και να απέχουν από την θεομίσητον αλαζονείαν, η οποία αποτρέπει τον άνθρωπον από κάθε φιλόχριστον αρετή. Ποίος λοιπόν δεν θα ποθήση...

Ένας άνθρωπος βάδιζε στο δάσος. Ήθελε να διαλέξει ένα καλό δέντρο, απ’ όπου θα έβγαζε δοκάρια για τη σκεπή του σπιτιού του. Εκεί είδε δύο δέντρα, το ένα δίπλα στο άλλο. Το ένα ήταν ίσιο, λείο και ψηλό, αλλά το εσωτερικό του, ο πυρήνας του, ήταν σάπιο. Το άλλο είχε ανώμαλη επιφάνεια κι ο κορμός του έδειχνε άσχημος. Το εσωτερικό του όμως ήταν γερό. Ο άνθρωπος αναστέναξε και είπε: «Σε τι μπορεί να μου χρησιμέψει το ψηλό και ίσιο αυτό δέντρο, αφού το μέσα του είναι σάπιο κι ακατάλληλο για δοκάρια; Το άλλο μοιάζει ανώμαλο, άσχημο, αλλά τουλάχιστο το μέσα του είναι γερό. Έτσι, αν καταβάλω λίγο μεγαλύτερη προσπάθεια, μπορώ να το διαμορφώσω και να το χρησιμοποιήσω για δοκάρια στο σπίτι μου». Και χωρίς να το σκεφτεί περισσότερο, διάλεξε το δέντρο εκείνο, το γερό. Το ίδιο θα κάνει κι ο Θεός για να ξεχωρίσει δύο ανθρώπους που βρίσκονται μέσα στο ναό Του. Δε θα διαλέξει εκείνον που φαίνεται επιφανειακά δίκαιος, αλλά τον άλλον, εκείνον που η καρδιά του είναι γεμάτη με την αληθινή δικαιοσύνη του ...

«Της μετανοίας άνοιξόν μοι πύλας Ζωοδότα.» ταν οι πολυάριθμοι ασκητές στο βουνό του Μ. Αντωνίου έμαθαν πως ο αββάς Σισώης ήταν στα τελευταία του, μαζεύτηκαν στην καλύβα του για να πάρουν την ευχή του. Η εκτίμηση τους γι’ αυτόν δεν είχε όρια. Τον έλεγαν «διαμάντι της ερήμου» και πολύ δίκαια. Σαν ένιωσε γύρω του τους συνασκητές του, τα χείλη του σάλεψαν, κάτι θέλησε να πει…. Όλοι δακρυσμένοι περίμεναν ν’ ακούσουν τα τελευταία λόγια ενός μεγάλου αγίου και να τα φυλάξουν σαν ιερή παρακαταθήκη. Σε μια στιγμή το πρόσωπο του ετοιμοθάνατου έλαμψε καθώς ψιθύριζε κάποια λόγια. Τα χείλη του σάλευαν ακόμη, λες και κουβέντιαζε με όντα που μόνο εκείνος έβλεπε. -Με ποιον συνομιλείς, πάτερ; ρώτησαν οι γεροντότεροι από τους συνασκητές του.  -Οι άγιοι άγγελοι θέλουν να με πάρουν και τους παρακαλώ να με αφήσουν ακόμη να μετανοήσω, είπε με κόπο και δυο δάκρυα κύλησαν πίσω από τα πεσμένα βλέφαρα του .  -Δεν έχεις ανάγκη από μετάνοια, μακάριε Σισώη! Εσύ μετανοούσες σ’ όλη σου τη ζωή, του ...